تصمیم‌سازی | Decision Making

دانش تصمیم: ترکیب متوازن مهارت حل مسئله و تعارض شناختی

تصمیم,تصمیم گیری,تصمیم گیری درست,مهارت حل مسئله,تعارض شناختی,

گرفتن یک تصمیم درست آن هم در مقطعی سرنوشت ساز از زندگی می‌تواند زندگی ما را برای همیشه به شکل مثبتی دگرگون سازد. پرسشی که در این میان مطرح می شود این است که چگو

دانش تصمیم: ترکیب متوازن مهارت حل مسئله و تعارض شناختی

دانش تصمیم: ترکیب متوازن مهارت حل مسئله و تعارض شناختی 162

گرفتن یک تصمیم درست آن هم در مقطعی سرنوشت ساز از زندگی می‌تواند زندگی ما را برای همیشه به شکل مثبتی دگرگون سازد. پرسشی که در این میان مطرح می شود این است که چگونه می توانیم درست تصمیم بگیریم؟



تصمیم گیری ممکن است در زمینه‌های مختلفی مانند مسائل مالی، سازمانی، مدیریتی، خانوادگی و غیره مطرح شود. با وجود تمایز هر یک از این زمینه ها، کلیات فرایند تصمیم گیری در همه‌ی آنها تا اندازه ی زیادی یکسان است. در هر تصمیمی با تعدادی گزینه مواجه هستیم. چون تا زمانی که یک گزینه بیشتر نداریم، عملاً تصمیم گیری معنایی ندارد.



همیشه دچار این تردید هستیم که چه زمانی برای تصمیم گیری مناسب است؟ بهتر است اکنون تصمیم بگیرم و یا آن را به تعویق بیاندازم؟ ذهن ما همیشه در ارزیابی و مقایسه گزینه‌ها گرفتار خطاهای شناختی می‌شود. مسئولیت تصمیم گیری خصوصاً در تصمیم های مهم زندگی بسیار بالاست و بسیاری از ما از پذیرش این مسئولیت‌ها ترس داریم.



انتخاب کردن با اقدام کردن تفاوت دارد و ممکن است در عین این که انتخاب درست را می‌دانیم، در راستای آن اقدام نکنیم. نمی‌دانیم چه زمانی به منطق استدلالی و چه زمانی به تصمیم گیری شهودی خود (آنچه دلمان می‌گوید) اعتماد کنیم.



مهمترین مهارتی که در تصمیم گیری به آن نیاز داریم، مهارت حل مسئله است. بدون آشنایی با مهارت حل مسئله، تصمیم گیری‌های ما عموماً به جای گامی به سوی وضع مطلوب به تلاشی برای حفظ وضع موجود یا فرار از آن تبدیل خواهد شد. آنچه مهارت حل مسئله را اثربخش می سازد، خلاقیت در حل مسئله است که می‌تواند آن را به مهارتی مفید و جذاب تبدیل کند.



خلاقیت ارتباط نزدیکی با مکانیزم های ذهنی تصمیم گیری دارد. برای آگاهی از مکانیزم های ذهنی تصمیم گیری خودمان باید پیوسته شیوه‌ی تحلیل و تصمیم گیری خودمان را بررسی کنیم. وقتی روی مکانیزم های ذهنی تصمیم گیری تمرکز کنیم، در می یابیم در هر تصمیمی که می گیریم به طور طبیعی با مجموعه ایی از خطاهای شناختی رو به رو هستیم. و هنگامی که با خطاهای مغز انسان در تصمیم گیری آشنا می شویم، می بینیم که آگاهی از خطاهای مغز انسان باعث حذف کامل این خطاها و تصمیم گیری منطقی نمی‌شود، اما کمک می‌کند که احتمال تصمیم گیری های اشتباه را کاهش دهیم.



مطالعه‌ی خطاهای شناختی مفهومی به نام هیوریستیک یا اکتشاف را به میان می آورد که نشان می دهد هر فردی در تصمیم گیری ناخواسته با مجموعه ای از خطاهای شناختی رو به روست، مانند: تایید خود، تمرکز بر آخرین اطلاعات، تمایل به حفظ وضعیت موجود، اعتماد به نفس بیش از حد، و درک نادرست دامنه ارزیابی. در گامی فراتر با مفهومی به عنوان "تعارض شناختی" آشنا می‌شویم. تعارض شناختی در واقع یکی از خطاهای شناختی است که برخی محققان، آن را به عنوان خطایی عمیق‌تر که ریشه‌ی تقویت بسیاری از خطاهای شناختی دیگر است، در نظر گرفته اند.



این مباحث به علاوه مباحث گسترده ی بسیار دیگری مجموعه ای را تشکیل می دهند که از آن با عنوان دانش تصمیم یاد می شود. کوشش این دانش بر گسترش آگاهی افراد از مکانیزم هایی است که در شکل بخشیدن به تصمیم های ما به طور مستقیم و غیرمستقیم دخالت دارند. بی شک تصمیم بهتر، زندگی بهتری برای ما رقم خواهد زد. شما می توانید این دانش را در زندگی، کار، تحصیل و ... به کار ببرید و از مزایای آن بهره مند شوید.

تصمیم سازی